1 lutego 2018

Wymagania konkursowe dla II i III klasy gimnazjum

BIOLOGIA

Sposoby oddychania organizmów

  1. Oddychanie tlenowe u zwierząt.
  2. Oddychanie u roślin.

Układ oddechowy człowieka

  1. Budowa i rola układu oddechowego.
  2. Mechanizm wymiany gazowej.
  3. Wymiana gazowa a oddychanie wewnątrzkomórkowe.
  4. Higiena i choroby układu oddechowego (choroby wynikające z zanieczyszczeń powietrza).
  5. Wpływ czynników zewnętrznych na stan i funkcjonowanie układu oddechowego (alergie, bierne i czynne palenie tytoniu, pyłowe zanieczyszczenia powietrza

Zanieczyszczenia i ochrona atmosfery

  1. Zanieczyszczenia atmosfery ze względu na pochodzenie, stan skupienia.
  2. Ogólnoświatowe skutki zanieczyszczenia atmosfery (kwaśne opady, dziura ozonowa, efekt cieplarniany, smog)
  3. Pojęcie niskiej emisji.
  4. Znaczenie ozonu stratosferycznego i troposferycznego dla życia na ziemi.
  5. Badanie czystości powietrza metodą bioindykacji (porosty, skala porostowa).
  6. Wpływ zanieczyszczonego powietrza na organizmy żywe.
  7. Skutki zanieczyszczenia powietrza dla człowieka, zwierząt i roślin.
  8. Ochrona atmosfery.

 

CHEMIA

  1. Historia odkryć składu powietrza, wybitni chemicy – Antonie L. Lavoisier, Joseph Priestley, Zygmunt Wróblewski, Karol Olszewski, Jędrzej Śniadecki.
  2. Skład powietrza, gazy i ich mieszaniny. Badanie właściwości składu powietrza.
  3. Tlen i jego właściwości.
  4. Znaczenie i zastosowanie tlenu.
  5. Obieg tlenu w przyrodzie.
  6. Tlenki metali i niemetali.
  7. Spalanie a utlenianie – podobieństwa i różnice.
  8. Reakcje syntezy, analizy i wymiany.
  9. Azot – główny składnik powietrza.
  10. Obieg azotu w przyrodzie.
  11. Znaczenie i zastosowanie azotu.
  12. Dwutlenek węgla – właściwości i rola w przyrodzie.
  13. Gazy szlachetne i ich zastosowania.
  14. Para wodna w powietrzu.
  15. Zanieczyszczenia powietrza, przyczyny i skutki zanieczyszczeń.
  16. Przemiany chemiczne, jakim podlegają zanieczyszczenia w atmosferze (np. z udziałem ozonu);
  17. Rozwiązywanie zadań problemowych i rachunkowych wykorzystujących przedstawione zagadnienia.
  18. Pojęcie stężeń progowych.
  19. Mol, masa molowa, objętość molowa gazów.

FIZYKA

  • Ciśnienie

 

  1. Pojęcie ciśnienia – definicja, jednostki ciśnienia, obliczanie ciśnienia.
  2. Zmiany ciśnienia – zmniejszanie i zwiększanie ciśnienia.
  3. Posługiwanie się pojęciem ciśnienia do rozwiązania prostych zadań problemowych i rachunkowych.
  • Ciśnienie atmosferyczne

 

  1. Doświadczenie z rurką do napojów świadczące o istnieniu ciśnienia atmosferycznego.
  2. Obliczanie ciśnienia słupa wody równoważące ciśnienie atmosferyczne.
  3. Znajomość doświadczenia pozwalającego wyznaczyć ciśnienie atmosferyczne w sali lekcyjnej.
  4. Umiejętność opisywania, od czego zależy ciśnienie powietrza.
  5. Urządzenia służące do pomiaru ciśnienia atmosferycznego.
  6. Umiejętność wyjaśnienia, dlaczego powietrze nas nie zgniata.
  7. Wykonanie doświadczenia ilustrującego zależność temperatury wrzenia od ciśnienia.
  8. Wyjaśnienie działania niektórych urządzeń, np. szybkowaru, przyssawki.
  9. Wyjaśnienie, dlaczego woda pod zmniejszonym ciśnieniem wrze w temperaturze niższej niż 100°C
  10. Zmiana ciśnienia w zależności od wysokości. Odczytywanie danych z wykresu zależności ciśnienia atmosferycznego od wysokości.
  11. Wpływ różnicy ciśnienia atmosferycznego na ruch mas powietrza.
  12. Układy baryczne – wyże i niże.
  13. Posługiwanie się pojęciem ciśnienia atmosferycznego w rozwiązaniu zadań problemowych.

 

  • Prawo Archimedesa dla gazów

 

    1. Działanie siły wyporu w gazach.
    2. Porównanie siły wyporu działającej w cieczach z siłą wyporu działającą w gazach.
    3. Wyjaśnienie, dlaczego siła wyporu działająca na ciało zanurzone w cieczy jest większa od siły wyporu działającej na to ciało umieszczone w gazie.
    4. Zastosowanie praktyczne siły wyporu powietrza.
    5. Rozwiązywanie zadań problemowych i rachunkowych, wykorzystujących prawo Archimedesa.

 

  • Rozszerzalność cieplna

 

  1. Pojęcie temperatury.
  2. Podstawowe, stosowane współcześnie, skale termometryczne.
  3. Zjawisko rozszerzalności cieplnej ciał.
  4. Zasady działania termometrów cieczowych i rtęciowych.
  5. Wpływ zmian temperatury na zmiany gęstości i ciężar powietrza
  6. Zastosowanie zjawiska rozszerzalności temperaturowej gazów.
  • Inne

 

  1. Podstawowe prawa fizyczne w zakresie meteorologii.
  2. Znajomość odpowiednich pojęć i jednostek fizycznych.
  3. Procesy rozprzestrzeniania i depozycji zanieczyszczeń na gruncie fizyki.

Bibliografia: Podręcznik do chemii „Chemia Nowej Ery” część I Wydawnictwo Nowa Era, Podręcznik do fizyki „Spotkania z fizyką”       Wydawnictwo Nowa Era, Podręczniki do biologii dla gimnazjum „Puls życia” część II i III Wydawnictwo Nowa Era.